„Kadysz za nienarodzone dziecko” autorstwa Imre Kertésza to książka, która porusza najbardziej wstrząsające i zarazem uniwersalne tematy, jakimi są trauma, strata i próba zrozumienia ludzkiego losu. Jest to głęboko filozoficzna i osobista opowieść, której głównym tematem jest proces oswajania się z przeszłością i życiem po nieodwracalnych tragediach. Imre Kertész, laureat Literackiego Nobla z 2002 roku, w tej powieści ponownie staje w obliczu tematu, który przez całe swoje życie starał się zgłębić: doświadczenia Holokaustu i związanej z nim traumy. „Kadysz za nienarodzone dziecko” jest opowieścią, której głównym bohaterem jest narrator, próbujący zmierzyć się z losem, który odczuwa jako nie do końca spełniony, niekompletny, niczym „nienarodzone dziecko”. Tytułowy kadysz, modlitwa żydowska za zmarłych, staje się tu symbolem czegoś, co nigdy się nie wydarzyło – nie zrealizowanej przyszłości, niezaakceptowanej śmierci, której sens trudno odnaleźć w zrujnowanym świecie. To swoista liturgia, nie tyle modlitwa za zmarłych, co za tych, którzy nie mieli szansy żyć, za ich nieprzeżyte życie. Kertész odwołuje się do swoich osobistych doświadczeń, wpisując się w szeroką perspektywę rozważań o tym, co oznacza być człowiekiem, gdy zderzymy się z nieodwracalnym. Narracja Kertésza jest pełna melancholii i refleksji, a także powściągliwego, ale przenikliwego humoru. To książka wymagająca, pełna trudnych emocji i psychologicznych niuansów, ale też wyjątkowo piękna w swojej prostej, a zarazem głębokiej formie. Kertész nie szuka odpowiedzi, lecz stawia pytania, które pozostają w czytelniku na długo po przeczytaniu ostatniej strony. „KADYSZ ZA NIENARODZONE DZIECKO” jest powieścią, która nie daje łatwych rozwiązań, lecz zmusza do refleksji nad naszą własną historią, jej nieodwracalnością oraz nad tym, co jest pozostawione nieopowiedziane. To książka o stracie i pamięci, o braku i o tęsknocie za tym, co nigdy się nie wydarzyło. Jest to z pewnością jedna z tych powieści, które nie tylko ściskają za serce, ale i pozostają na długo w pamięci. oprac. GW